3/9/2005 - Bosvermislik Uzerine
Bu yaziyi yazdigima gore, henuz
tam olarak bosvermis degilim. Sonucta, dusuncelerimi web sitem yoluyla
baskalariyla paylasmak guzel bir tatmin sagliyor. Bu da „Bosver, yazsam ne
olur, yazmasam ne olur!“ dememi engelliyor dogal olarak.
Aslinda su bastaki uc cumle
konuyu acik acik anlatiyor.Ama yine de analizime su soruyla daha da aciklik
getirebilecegime inaniyorum:
Insan neden bosverir?
Cevabi cok basit. Yapmayi
planladigi isin getirisinin, goturusunden fazla olmadigini dusundugunden.
Getiri ve goturu derken, bunlarin cok genel deyisler oldugunun farkindayim o yuzden
biraz daha net ifade etmek icin bir ornek vereyim.
Su anki surecte, yazi yazmamin
getirdikleri ruhsal tatmin, bir seyler yapmis olmak, iz birakmak; goturdukleri
ise bu yaziyi yazmaya harcadigim surecte yapabilecegim diger seylerden
fedakarlik etmek zorunda olmam. Ekonomide buna „firsat maliyeti“ (opportunity
cost) denir. Her secim bir vagecistir. Fakat burada cok ince bir noktanin da
belirtilmesinde fayda var.
Bazilarimiz her ne kadar yapacagimiz
seyin getirisi goturusunden fazla olsa da bu seyi yapmazlar. Bu da gayet
mantiksiz bir davranistir, peki neden bunlari yasariz?
Yine ekonomide, her birey
mantikli davranir diye bir varsayim vardir. Bireyler, secimlerini cikarlarini
maksimize edecek yonde yaparlar.Ama burda varsayilan seyin gercek hayatin
tamamina uygulanabilmesi mumkun degildir. Cunku bildigimiz uzere insanlar,
zaman zaman mantik dogrultusunda degil, duygularinin dogrultusunda hareket
ederler.
Bu baglamda genelde cikarlarin
aksine karar alinmasina neden olan duygu,
utangaclik, guvensizlik, cesaretsizlik gibi karaktersel ozelligin yol
actigi korkudur. Bu secimlerden kacarak huzurlu olmayi secerler. Aslinda
burada, manevi getiri goturu hesaplanamayacagindan genelde korku agir basar ve
huzurlu olmak yani bulunulan pozisyonu korumak tercih edilir.
Ama bazi insanlarin baska bir
ozelligi vardir ki, en tehlikelisi odur. Peki nedir bu?
Tembellik.
Tembellik, hedefsizlik sonucu
sadece ve sadece bulunulan pozisyonu korumak amaciyla ortaya cikar. Ve „kronik“
tembellik surekli bosvermeye neden olabilir mi?
Bence tembellik aliskanlik yapan
bir sey. Ve sonu surekli bosvermeye kadar gider.
Ayrica surekli huzuru tercih
edenlere de bir soru sormak isterim.
Gercekten huzurlu oldugunuza
inaniyor musunuz?
Hakan
| 